Chovate─żstvo

Naj─Źastej┼íie chyby pri chove korytna─Źky a tipy, ako sa im vyhn├║┼ą.

chov korytnaciek

By┼ą majite─żom korytna─Źky nie je ve─żmi ┼ąa┼żk├ę, starostlivos┼ą o korytna─Źky je v porovnan├ş s in├Żmi dom├ícimi zvieratami jednoduch┼íia. Existuje v┼íak mno┼żstvo ch├Żb, ktor├Żch sa m├┤┼żete dopusti┼ą a t├Żm va┼íej korytna─Źke znepr├şjemni┼ą alebo dokonca ohrozi┼ą jej ┼żivot.

V tomto ─Źl├ínku sa dozviete naj─Źastej┼íie chyby, ktor├ę ─żudia robia pri starostlivosti o korytna─Źky a tie┼ż to, ako sa im vyhn├║┼ą.

Ak sa o svoju korytna─Źku budete dobre stara┼ą, tento takmer najstar┼í├ş ┼żivo─Ź├şch na┼íej plan├ęty, sa v├ím odmen├ş ako dlhoro─Źn├Ż spolo─Źn├şk.┬á┬á

Nedostatok inform├íci├ş

Z├íkladnou a naj─Źastej┼íou chybou je nedostatok inform├íci├ş pred samotnou k├║pou zvieratka. Ve─ża ─żud├ş si mysl├ş, ┼że korytna─Źka potrebuje len n├ídr┼ż s vodou a jedlo. To v┼íak nie je pravda. Korytna─Źky potrebuj├║ ove─ża viac, ako trochu vody a potravu.

A aj ke─Ć maj├║ ─żudia z├íkladn├║ predstavu o tom, ─Źo korytna─Źka potrebuje, nevedia, ─Źo potrebuje ich konkr├ętny druh korytna─Źky. Na z├íklade druhu korytna─Źky, sa jej potreby bud├║ trochu l├ş┼íi┼ą.

Preto, ak uva┼żujete o obstaran├ş dom├ícej korytna─Źky, uistite sa, ┼że m├íte spr├ívne inform├ície predt├Żm, ako si ju prinesiete domov. V pr├şpade, ┼że u┼ż ste majite─żom korytna─Źky, ale nie ste si ist├Ż, ─Źi viete v┼íetko, ─Źo o svojom druhu potrebujete, mali by ste si urobi┼ą prieskum a zisti┼ą o svojej korytna─Źke ─Źo najviac.

 

V├Żber nevhodn├ęho druhu

─Äal┼íou ve─żkou chybou, ktor├║ v├Ą─Ź┼íina ─żud├ş rob├ş, je v├Żber nevhodn├ęho druhu. Aj ke─Ć vo v┼íeobecnosti korytna─Źky nie s├║ n├íro─Źn├ę na starostlivos┼ą, niektor├ę druhy s├║ n├íro─Źnej┼íie ako in├ę.┬á

Zaobstara┼ą si exotick├Ż druh ako dom├íceho mazn├í─Źika m├┤┼że by┼ą l├íkav├ę, treba v┼íak v prvom rade myslie┼ą na to, ─Źi mu dok├í┼żete zabezpe─Źi┼ą vhodn├ę podmienky na ┼żivot.┬á

Ak uva┼żujete nad obstaran├şm si svojej prvej korytna─Źky, vyberte si druh, ktor├Ż je vhodn├Ż pre za─Źiato─Źn├şka. Existuje viac ako 300 druhov korytna─Źiek ÔÇô medzi ob─ż├║ben├ę druhy vhodn├ę na chov pre za─Źiato─Źn├şkov patr├ş Korytna─Źka zelenkast├í (Testudo hermanni), Korytna─Źka ┼żltohned├í (Testudo graeca), Korytna─Źka stepn├í (testudo horsfieldii), Korytna─Źka stepn├í (Testudo horsfieldii) a Klopavka pi┼żmov├í (Sternotherus odoratus).

 

Nedostatok priestoru

Existuje nieko─żko d├┤vodov, pre─Źo je lep┼íie si hne─Ć na za─Źiatku zadov├í┼żi┼ą v├Ą─Ź┼íie ter├írium. Prv├Żm je, ┼że z dlhodob├ęho h─żadiska m├┤┼żete u┼íetri┼ą viac pe┼łaz├ş ÔÇô korytna─Źky rast├║ podstatne r├Żchlo, nebudete tak musie┼ą po ─Źase kupova┼ą ─Ćal┼íie, v├Ą─Ź┼íie ter├íri├í.

─Äal┼í├şm d├┤vodom je fakt, ┼że dostato─Źn├Ż priestor ovplyv┼łuje d─║┼żku a kvalitu ┼żivota va┼íej korytna─Źky. Obzvl├í┼í┼ą pri vodn├Żch druhoch netreba zab├║da┼ą, ┼że okrem priestoru na pl├ívanie potrebuj├║ korytna─Źky aj dostatok miesta na suchu. Pre suchozemsk├ę druhy nie je samotn├ę ter├írium ├║plne ide├ílnou vo─żbou, pre tieto korytna─Źky sa odpor├║─Źa rozmanit├Ż v├Żbeh, kde sa m├┤┼żu korytna─Źky vyhrieva┼ą, ┼íplha┼ą a hraba┼ą.┬á

Vo v┼íeobecnosti plat├ş, ─Ź├şm v├Ą─Ź┼í├ş priestor, t├Żm ┼í┼ąastnej┼íia korytna─Źka. Absol├║tne minimum by v┼íak malo by┼ą 100l ter├írium ÔÇô pre najmen┼íie druhy korytna─Źiek!┬á

 

Vyhrievanie ter├íria a UVB ┼żiarenie┬á

Korytna─Źky patria medzi studenokrvn├ę plazy, ktor├ę sa vo vo─żnej pr├şrode ve─żk├║ ─Źas┼ą d┼ła vyhrievaj├║ na slnku. UVB ┼żiarenie je pre ne nevyhnutn├ę na produkciu vitam├şnu D3 a na spr├ívne vyu┼żitie v├ípnika a in├Żch ┼żiv├şn.

Miesto na vyhrievanie s UVB svetlom je pre korytna─Źky ┼żivotne d├┤le┼żit├ę. ─îo v┼íak ve─ża za─Źiato─Źn├şkov v chove korytna─Źiek nevie, ┼że nie ka┼żd├í UVB ┼żiarovka zabezpe─Ź├ş aj dostato─Źn├║ teplotu v mieste ur─Źenom na vyhrievanie. Teplota vzduchu by sa mala na s├║┼íi, kde sa korytna─Źia vyhrieva, pohybova┼ą okolo 30 – 35┬░C.┬á Dostato─Źn├ę teplo korytna─Źk├ím sl├║┼żi na vysu┼íovanie panciera a ko┼że, aby sa zbavili parazitov a ko┼ża im nemokvala. Predch├ídzaj├║ tak mnoh├Żch ochoreniam.

Pri v├Żbere si dajte preto pozor, ─Źi vami zvolen├í ┼żiarovka poskytuje nielen ultrafialov├ę (UVB) ale aj infra─Źerven├ę ┼żiarenie, ktor├ę zabezpe─Ź├ş korytna─Źk├ím dostatok tepla.┬á

 

Prekrmovanie a málo pestrej stravy

Korytna─Źky zvy─Źajne zo┼żer├║ v┼íetko ─Źo im d├íte, tak┼że ich prek┼Ľmenie je naozaj jednoduch├ę. Rovnako, nie v┼íetko ─Źo korytna─Źk├ím chut├ş, je pre ne aj dobr├ę. Napr├şklad s ovoc├şm to kv├┤li vysok├ęmu obsahu cukru netreba preh├í┼ła┼ą, rad┼íej korytna─Źke poskytnite pestr├Ż v├Żber ─Źerstvej zeleniny a rastl├şn.┬á

Pre korytna─Źky je d├┤le┼żit├Ż pr├şjem v├ípnika, ktor├Ż im m├┤┼żete jednoducho zabezpe─Źi┼ą pridan├şm s├ępiovej kosti do ter├íria a korytna─Źky sa v pr├şpade potreby obsl├║┼żia sam├ę. Nedostatok v├ípnika korytna─Źk├ím deformuje pancier (rovnako ako aj nedostatok vitam├şnu D3, ─Źi UVB ┼żiarenia).┬á

Treba myslie┼ą aj na rozdiel k┼Ľmenia ml├í─Ćat a dospel├Żch korytna─Źiek. Ml├í─Ćat├í m├┤┼że by┼ą potrebn├ę k┼Ľmi┼ą aj dvakr├ít denne, potrebuj├║ hlavne dostatok bielkov├şn, kde┼żto korytna─Źku v dospelosti m├┤┼że sta─Źi┼ą nak┼Ľmi┼ą aj raz za dva dni.

Ako aj pri in├Żch aspektoch, aj vhodn├í potrava z├ívis├ş od konkr├ętneho druhu korytna─Źky. V├Ą─Ź┼íina suchozemsk├Żch druhov sa ┼żiv├ş rastlinnou stravou, naopak vodn├ę korytna─Źky s├║ zv├Ą─Ź┼ía v┼íe┼żrav├ę, no aj medzi nimi sa n├íjdu vegetari├íni.

Korytna─Źk├ím m├┤┼żete pod├íva┼ą aj r├┤zne doplnky v├Ż┼żivy na zabezpe─Źenie dostatku vitam├şnov a krmiv├í, ┼ípeci├ílne ur─Źen├ę pre korytna─Źky, v┼żdy by ste v┼íak mali korytna─Źk├ím dopria┼ą aj ─Źerstv├║ potravu.

 

Zakrytie vrchnej ─Źasti ter├íria

Ak ste umiestnili ter├írium na priame slnko, s cie─żom poskytn├║┼ą va┼íej korytna─Źke potrebn├ę UVB ┼żiarenie, urobili ste dobre. Ak ste ale zakryli horn├║ ─Źas┼ą n├ídr┼że sklom alebo plastom, v podstate ste spravili presn├Ż opak. Svetlo s├şce cez sklo alebo plast prenikne, av┼íak UVB ┼żiarenie sa cez ne nedostane.┬á

Navy┼íe, ak je ter├írium zakryt├ę sklom alebo pevn├Żm plastom, teplota v n├ídr┼żi m├┤┼że na slnku rap├şdne a r├Żchlo st├║pnu┼ą. A s├şce sa korytna─Źky na slnie─Źku rady vyhrievaj├║ a dostatok tepla je d├┤le┼żit├Ż pre ich zdravie, pr├şli┼í vysok├ę teploty im m├┤┼żu ubl├ş┼żi┼ą. Navy┼íe, ak m├íte doma vodn├║ korytna─Źku, voda v akv├íriu za─Źne pri vysok├Żch teplot├ích ve─żmi r├Żchlo a silno zap├ícha┼ą.

Horn├║ ─Źas┼ą n├ídr┼że je v tomto pr├şpade vhodn├ę zakry┼ą nie─Ź├şm, ─Źo m├í v sebe viac otvorov, aby tak mohli UVB l├║─Źe prenikn├║┼ą priamo do ter├íria a rovnako umo┼żnia aj dobr├║ cirkul├íciu vzduchu.

 

Studená voda

Vodn├ę korytna─Źky si vy┼żaduj├║ ur─Źit├║ ┼ípecifick├║ teplotu vody, ktor├í sa bude mierne l├ş┼íi┼ą v z├ívislosti od ich druhu. Vo v┼íeobecnosti by sa mala pohybova┼ą pribli┼żne medzi 24-27 ┬░C.┬á

Popri zabezpe─Źen├ş dostato─Źnej teploty vzduchu a UVB ┼żiarenia v mieste na vyhrievanie sa st├íva, ┼że nov├Ż majitelia korytna─Źiek pozabudn├║ na spr├ívnu teplotu vody.

Treba ma┼ą na pam├Ąti aj to, ┼że ml├í─Ćat├í korytna─Źiek bud├║ vy┼żadova┼ą trochu in├║ teplotu ako dospel├ę korytna─Źky rovnak├ęho druhu. Vo v┼íeobecnosti s├║ ml├í─Ćat├í korytna─Źiek o nie─Źo citlivej┼íie na teplotu, tak┼że ak je to mo┼żn├ę, sna┼żte sa dosiahnu┼ą spr├ívnu teplotu ─Źo najpresnej┼íie.

Dosiahnu┼ą spr├ívnu teplotu vody nie je ni─Ź zlo┼żit├ę, sta─Ź├ş si zaobstara┼ą dobr├Ż ohrieva─Ź vody, nastavi┼ą ho na spr├ívnu teplotu a n├ísledne teplotu vody ob─Źas skontrolova┼ą.┬á

 

Zaobch├ídzanie s korytna─Źkou┬á

Rozumieme, ┼że priama interakcia s va┼íou korytna─Źkou m├┤┼że by┼ą ve─żmi l├íkav├í, najm├Ą ak ste ├║plne nov├Żm majite─żom korytna─Źky, mus├şte v┼íak pochopi┼ą, ┼że pr├şli┼ín├í manipul├ícia m├┤┼że by┼ą pre korytna─Źku stresuj├║ca. A korytna─Źka, ktor├í je neust├íle v strese, m├┤┼że trpie┼ą r├┤znymi zdravotn├Żmi probl├ęmami. Rovnako ako ─żudia.┬á

Neznamen├í to v┼íak, ┼że sa svojej korytna─Źky nem├┤┼żete v├┤bec dot├Żka┼ą, ale kontakt s ┼łou by ste sa mali zo za─Źiatku sna┼żi┼ą obmedzi┼ą len na nevyhnutne potrebn├ę mno┼żstvo, k├Żm si na v├í┼í dotyk korytna─Źka postupne zvykne. Treba ma┼ą v┼íak na pam├Ąti aj to, ┼że niektor├Żm korytna─Źk├ím sa nikdy nemus├ş p├í─Źi┼ą, ke─Ć sa s nimi manipuluje, tak┼że ak vid├şte, ┼że to va┼íej korytna─Źke prek├í┼ża, vyhnite sa kontaktu pokia─ż to nie je potrebn├ę.

Ak chcete dom├íceho mil├í─Źika, ktor├Ż v├ím prejav├ş n├íklonnos┼ą, korytna─Źky nebud├║ pravdepodobne pre v├ís to prav├ę dom├íce zvieratko.

 

Nástrahy okolia 

Korytna─Źky sa m├┤┼żu dosta┼ą do mnoh├Żch probl├ęmov, ak s├║ mimo svojej n├ídr┼że bez dozoru.

Pok├║sia sa toti┼ż zo┼żra┼ą v┼íetko ─Źo m├┤┼żu, vr├ítane elektrick├ęho k├íbla, hra─Źiek, ─Źistiacich prostriedkov a ostatn├Żch vec├ş, ktor├ę nechcete, aby va┼ía korytna─Źka jedla.

A aj ke─Ć korytna─Źky nie s├║ najr├Żchlej┼í├şm zviera┼ąom na svete, nie s├║ tak├ę pomal├ę ako si mo┼żno mysl├şte a ak ich nech├íte ─Źo i len 5 min├║t bez dozoru, m├┤┼żu sa strati┼ą.

Aby ste sa vyhli podobn├Żm probl├ęmom sta─Ź├ş, ke─Ć budete korytna─Źku po vybrat├ş z ter├íria sledova┼ą alebo jej zabezpe─Źili v├Żbeh ÔÇô vo vonkaj┼íom v├Żbehu nezab├║dajte aj na ochranu proti pred├ítorom a podhrabaniu.

 

Zhrnutie na záver

Najd├┤le┼żitej┼íia vec pri starostlivosti (nielen) o korytna─Źky, s├║ inform├ície. Ak viete, ako ju spr├ívne k┼Ľmi┼ą, ak├║ teplotu a vyhrievanie si vy┼żaduje alebo ak├ę spr├ívanie od korytna─Źky o─Źak├íva┼ą, bude z v├ís skvel├Ż majite─ż spokojnej korytna─Źky.

V├Ą─Ź┼íine ch├Żb sa pri chove korytna─Źiek d├í vyhn├║┼ą, ak m├íte od za─Źiatku spr├ívne inform├ície. Ale nemusia z├║fa┼ą ani t├ş, ktor├ş u┼ż doma korytna─Źku maj├║ a urobili nejak├ę tie pre┼í─żapy. Ako ste sa mohli do─Ź├şta┼ą, v├Ą─Ź┼íina z nich sa d├í bez v├Ą─Ź┼í├şch probl├ęmov napravi┼ą aj za pochodu.

─îo je v┼íak d├┤le┼żit├ę ÔÇô vybra┼ą si tak├Ż druh korytna─Źky, o ktor├Ż sa dok├í┼żete postara┼ą a tie┼ż myslie┼ą na dlhovekos┼ą korytna─Źiek. Spr├ívnou starostlivos┼ąou o korytna─Źku m├┤┼żete z├şska┼ą spolo─Źn├şka pokojne aj na cel├Ż ┼żivot.